Hướng Dẫn Tra Mỡ Bôi Trơn Vòng Bi (Bạc Đạn) Đúng Kỹ Thuật

Tra mỡ bôi trơn đúng cách giúp giảm ma sát, chống ăn mòn và kéo dài tuổi thọ vận hành cho vòng bi. Ngược lại, tra thiếu mỡ hoặc nhồi quá đầy mỡ đều là những nguyên nhân hàng đầu gây bó kẹt và cháy bạc đạn.

1. Chuẩn Bị Trước Khi Tra Mỡ

1. Kiểm tra loại mỡ bôi trơn:

   • Chọn đúng loại mỡ gốc (Lithium, Polyurea, Synthetic...) có độ nhớt và dải nhiệt độ làm việc phù hợp với tốc độ quay (vòng/phút) và tải trọng của thiết bị.

   • Lưu ý quan trọng: Không trộn lẫn 2 loại mỡ khác gốc xà phòng với nhau vì dễ gây biến tính, làm mỡ bị chảy mỏng hoặc vón cục.

2. Vệ sinh khu vực thao tác:

   • Dùng khăn sạch không xơ bông và dung dịch tẩy rửa chuyên dụng để lau sạch bụi bẩn, mỡ cũ xung quanh gối đỡ và núm bơm mỡ.

   • Dùng khí nén khô thổi sạch bụi bám ở các khe hở.

2. Quy Trình Tra Mỡ Chuẩn Kỹ Thuật

Trường hợp 1: Tra mỡ cho vòng bi mới hoặc tháo rời bảo dưỡng

1. Vệ sinh vòng bi: Rửa sạch mỡ bảo vệ hoặc mỡ cũ bằng dung dịch tẩy rửa cơ khí, sau đó thổi khô hoàn toàn.

2. Điền mỡ vào các rãnh lăn:

   • Dùng tay (đã đeo găng bảo hộ sạch) hoặc dụng cụ tra mỡ miết mỡ vào giữa các con lăn và vòng cách (rế).

   • Quay nhẹ ca trong/ca ngoài bằng tay để mỡ phân bố đều khắp các rãnh lăn.

3. Mức mỡ lượng tiêu chuẩn (Quy tắc vàng):

   • Vòng bi chạy tốc độ cao (Mô tơ, quạt gió): Điền từ 1/3 đến 1/2 thể tích khoảng trống bên trong vòng bi và gối đỡ.

   • Vòng bi chạy tốc độ chậm, tải trọng nặng: Điền từ 1/2 đến 2/3 thể tích khoảng trống.

   • Môi trường cực kỳ khắc nghiệt (nhiều bụi/nước): Có thể điền đầy gần như 100% không gian để ngăn chất bẩn xâm nhập (chỉ áp dụng cho máy chạy tốc độ rất thấp).

Trường hợp 2: Tra bổ sung mỡ định kỳ qua núm bơm (Gối đỡ/Động cơ)

1. Mở nút thoát mỡ cũ: Tháo nút xả mỡ ở đáy gối đỡ (nếu có) để mỡ cũ có đường thoát ra ngoài.

2. Bơm mỡ khi máy đang chạy: Nếu điều kiện an toàn cho phép, nên bơm mỡ từ từ trong lúc trục đang quay nhẹ để mỡ mới dàn đều và đẩy mỡ cũ ra ngoài.

3. Bơm vừa đủ lượng:

   • Áp dụng công thức tính lượng mỡ bổ sung nhanh:

     G = 0.005 x D x B

     (Trong đó: G là lượng mỡ tính bằng gram, D là đường kính ngoài vòng bi tính bằng mm, B là độ dày vòng bi tính bằng mm).

4. Cho máy chạy rà: Sau khi bơm xong, để máy chạy không tải khoảng 10–15 phút cho mỡ thừa thoát hết ra ngoài qua đường xả trước khi vặn chặt nút xả lại.

3. Các Lỗi Thường Gặp Cần Tránh

• Nhồi mỡ quá đầy: Đây là sai lầm phổ biến nhất. Khi quá nhiều mỡ, ma sát nội tại giữa các phân tử mỡ tăng cao sinh ra nhiệt độ lớn, làm biến tính mỡ và gây cháy vòng bi.

• Không vệ sinh núm bơm mỡ: Bơm trực tiếp mà không lau núm bơm sẽ đẩy toàn bộ bụi bẩn, cát đá bên ngoài vào thẳng rãnh lăn.

• Tra mỡ khi vòng bi còn ẩm ướt: Bơm mỡ khi bề mặt còn bám dung dịch tẩy rửa hoặc nước sẽ làm giảm khả năng bám dính của mỡ.